Tasarımcı – Müşteri Sözlüğü (Jargonu)

Uzun yıllar tasarım, özellikle de web arayüz tasarımı ile uğraşınca iş yaptığınız kişi-kurum-iş sahibi ve yöneticilerin kendi aralarında geliştirdiği ve sizi çıldırtmak için kurgulanmış bir jargon’un farkına varıyorsunuz. Sık sık genç ve yeni tasarımcılardan bizim için ne tavsiye edersiniz mektuplarına yanıtlardan biri de bu yazı olacak kuşkusuz.

Ben mesleğe başlarken az sonra okuyacaklarınızı bilseydim, sonraki yıllarda çok faydası dokunurdu şüphesiz.

En temel haliyle grafik işi ile uğraşıyorsanız, karşınızda işin sahibi bir muhatabınız elbette oluyor, bu muhatap erkek / kadın olarak iki ana kategoriye ayrırsak, proje yöneticisi, patron, kurumsal iletişim sorumlusu (ya da bir departmanın tamamı), müşteri, gibi farklı segmentlere ayrılıyor.

Ancak özünde temel olarak bu güruh size işi veren ve hesap verdiğiniz kişi yada topluluklardır.

Dedim ya, bu işle uğraşan her profesyonelin, en azından bir kere bile olsa maruz kaldığı bu özel jargon’dan sizler için derleyebildiklerime göz atalım.

Kötü Gözüküyor!

En sert olandan başladık galiba? Olsun! “Kötü Gözüküyor” bir görsel tasarımcı için en yıkıcı eleştirilerden biridir. Siz yıllarınızı, aylarınızı vermişsinizdir, ama konu hakkında hiç bilgisi olmayan biri tamamen kendi beğenisi üzerinden size ahkam kesebilir. Çözümü işi baştan çalışmaktır, zira bir tasarımın kötü göründüğüne inanan birinin fikrini değiştirmeniz imkansıza yakındır.

Fikir Güzel Ama…

Hayatın her alanında aynı olsa da, özellikle altını çizmek gerek ki yaratıcı işler ile ilgili bir konuda size “ama” içeren bir cümle geliyorsa o ama’dan önceki herşeyi çöpe atın! Fikir güzel ama… Hayır aslında fikri de beğenmedik, zaten güzel olsa kullanırdık anlamını çıkarın. Çözümü yine işi başa almak tabii.

Logomuzu Biraz Daha Büyütelim!

Yüzyılın grafik yerleşim problemi, internetin keşfi sonrası tüm dünyayı kasıp kavuran bir trend. Ölçümlenebilmiş bir faydası bugüne kadar görülmemiş olmasına rağmen bu ısrar niye?

Bu arada insanlar büyüdükçe hayalleri küçülür lafı geldi aklıma ama konumuzla pek ilgisi yok tabii.

Değişik Renk Alternatiflerini Deneyelim…

Hayır! Denemeyelim!! Bir tasarımcı olarak, sizin hiç bilmediğiniz renk kombinasyonlarını, renk çarkını, renklerin anlamlarını biz biliyoruz! Kişisel beğenilerden arınmamış eleştiriler tüm görsel iletişimin kimyasını da bozabilir.

Müşteriniz tasarımda kullanılan rengi kişisel olarak beğenmiyor diye alternatif istiyorsa şansınızı fazla zorlamanın faydası pek yok…

Duygusal İletişim Zayıf, Güçlendirelim…

Görsel bir iş’te duygudan söz etmemek imkansız. Ancak bu duygusal durum daha çok estetik değerlerle ilgili. Bu görselde duygusal iletişimimiz zayıf kalmış, güçlendirelim şeklindeki bir eleştiri, tasarımcının elini kolunu bağlamanın en kolay yolu olarak görülebilir.

Oysa bir kurumun duygusal iletişimi daha çok o markanın sosyal mecralar ve kamuoyundaki algı ve iletişim kabileyeti ile ilgili değil midir? Sayfaya bir kalp ikonu ♥ koyarak duygusal iletişim güçlendirilebilir mi?

Orada Gözükmesin Ama Kaybolmasını da İstemiyoruz…

Tasarımcın uzay bilimlerine açıldığı andır bu revizyonun geldiği an :) Görsel elementi aynı anda hem göstermeniz hem de yok etmeniz gerekmekte teknik olarak! Uzay/Zaman’ı bükerek bu işi halletmeniz mümkün. Özellikle web tasarımcıların sıklıkla başına gelen işlerden biridir. Becerebiliyorsanız ne ala, ben 15 yılda bir kez olsun başaramadım…

Bu revizyonların bir diğer versiyonu ise hazırladığınız görsel bir element için, çok fazla aksiyon oluyor, alta bir yerlere alalım’dır.

Bir diğer versiyon ise “Öne Çıkaralım”dır. Genelde mutsuz sonla biten işlerin son revizelerinden biridir ;)

Biraz Daha Hareketli Olsun

Sabit görsellerden ouşturduğunuz bir grafik çalışma için bu yorum geliyorsa, yine başınız dertte demektir.

Bir grafik nasıl hareketlendirilebilir? Düz bir çizgi atarak? Yo yo fontları italik yapalım? Kesik çizgiler atsak aralara böyle bıcır bıcır? Biraz ikonla beslesek?… Peki bu öneriler olayı hareketlendirmek için doğru seçilmiş teknikler mi? Her şeyin iki boyutlu yaşandığı bir dünyada sabit bir görseli -ki bu internetteyse logoların zıplamasından, gerekli gereksiz video ve animasyon tıkıştırmaya kadar giden geniş bir otoban üzerinde yapayalnız olduğunuzu unutmayın. Sabırlı olun ve otostop çekmeyi öğrenin!

Genel hatlarıyla kariyeriniz boyunca en çok duyacağınız cümleler bunlar olacak.

Aslında bu bilinmeyen dile ait başka detaylarda var onlara da kısaca bir göz atarsak;

• Görseli daha farklı konumlandırabilir miyiz?
• Daha açıklayıcı bir görsel bekliyoruz…
• Tüm ekiple değerlendirdik ancak…
• Yeterince dikkat çekmiyor…
• Bu görsel çok kalabalık…

Gördüğünüz gibi bir tasarımcının iş hayatı aslında tam anlamı ile bir kaostan ve ikilemlerden ibaret. Bu işi yapan ve yapmak isteyenlerin, öyle sadece iş ilanlarındaki gibi değil gerçekten problem çözme, pratik olma ve iletişim kurabilme gibi yeteneklere de sahip olması gerekiyor.

Kişisel olarak mesleğimize, donanımımıza, bilgi ve tecrübemize yeteri kadar saygı gösterilmediğini düşünenlerdenim. Özellikle ait olduğumuz kültürün buna sebep olduğunu belirtmem gerek. Aslında daha ziyade bir görsel kültüre sahip olmamamızın da acısını çekiyoruz diyebiliriz aslında. Modern ve endüstriyel bir görsel gramer yerine daha arabesk bir anlayışı benimseyen ve uygulayan bir toplum (çoğunlukla) olduğumuz kabul edilirse, beklentileri fazla yüksek tutmamak gerek belki de…

Belki bu konuları başka bir yazıda toplamak gerek. Bu yazının çok eğlenceli olmasını istesem de pek öyle olmadı sanırım :(

Yinede güzel ve yaratıcı günler dilerim.