Bir Tasarım Duayeni: Dieter Rams

Sizlere bu sefer farklı bir konu ve kişiden, bu yüzyılın en önemli tasarım isimlerinden, belki de endüstriyel tasarım konusunda en önemlisi olan Dieter Rams’tan söz etmek istiyorum.

20 Mayıs 1932, Wiesbaden, Almanya’da doğan Dieter Rams, elektronik ev aletleri üreticisi Braun’un ürün tasarımcısıdır. 1955 yılında mimar olarak çalışmaya başladığı Braun’da 1961 yılında ürün tasarımı bölümünün başına geçmiştir. Rams 1950’lerde Almanya’daki işlevsel tasarım anlayışının kilit isimlerinden biri olmuştur.

Çalışmaları nesiller boyu her tasarımcıya ilham kaynağı olmuş, özellikle Apple tasarımlarındaki sadelik ve minimalist yaklaşımın Rams’tan kaynaklandığı iddia edilmiştir. İmkan ve gündem itibariyle Apple baş tasarımcısı Jonathan Ive gündemde olan kişi olsa da, büyük bir kesim Rams olmasa Apple ürünleri ve tasarımcısı Ive’ın bu kadar etkileyici tasarımlara sahip olamayacağını düşünüyor.

Rams bugün hala hayatta, ilerleyen yaşına rağmen bir şeyler karalamaktan, çizmekten vazgeçmeyen birisi. Braun markasının efsane ismi olmuş durumda ve Braun’un tasarım kültüründe hala önemli bir yer tutuyor. Braun bugünkü ürünlerinde, ya da en azından bir kısmında Rams’ın ortaya koyduğu tasarım kriterlerini uygulamaya çalışıyor.

Dieter Rams “İyi Tasarımı” 10 ilke altında sıralamış:

• İyi tasarım yaratıcıdır.
• İyi tasarım ürünü kullanışlı yapar.
• İyi tasarım estetiktir.
• İyi tasarım ürünü anlamamıza yardımcı olur.
• İyi tasarım fazla öne çıkmaz.
• İyi tasarım dürüsttür.
• İyi tasarım dayanıklıdır.
• İyi tasarım son detayına kadar uyumludur.
• İyi tasarım çevrecidir.
• İyi tasarım mümkün olduğunca az tasarımdır.

Sıra geldi Rams’ın 50’li yıllarda tasarladığı o eşsiz ürünlere. Eminim bazılarını bugün kullandığınız ve tasarımlarına övgüler yağdırdığınız bir çok ürünle eşleştireceksiniz.

Ana konumuzla paralel olmasa da bir tasarım öncüsü olan, kendinden yarım asır sonra gelecek nesillere -ta o zamanlardan minimazlizm, tasarım esasları ve kullanılabilirlik değerlerini aktardığı için Diter Rams’a bir saygı duruşu olsun istedim bu yazı.